Bronst?

U vraagt zich wellicht af.... Gebeurd er nog wat in het Veluwse woud? Nou we kunnen u geruststellen, er is van alles te beleven! We hebben weer vele tochten gemaakt!

Er zijn inmiddels weer heel wat tochtjes gemaakt. En jawel.. de bronsttijd is weer begonnen. Helaas zit het weer nog niet zo mee: te warm overdags en 's nachts. Maar de eerste bronsttaferelen zijn op de film vastgelegd en het is zo nu en dan ook prima te horen. De zogenaamde voorbronst is wel begonnen. Er vormen zich roedels van kaalwild met een hert (geweidrager) erbij. De grote jongens, oudere en sterke jongens laten zich nog niet zien. Ze sparen hun krachten tot ze zich niet meer kunnen inhouden en zullen dan zeker proberen de jongere herten hun roedel afhandig te maken.

Helaas beschik ik momenteel niet over een camera, deze wordt gerepareerd. Wel proberen we wat te filmen. Mocht er weer wat interessants te melden zijn, dan laten we het weten.

U wilt natuurlijk weten wanneer de zogenaamde hoogbronst is... Tja, dat is altijd lastig voorspellen. Gezien het feit dat er hier toch al wel 2,5 week wat gehoord wordt, denken we dat de hoogbronst toch wel met 1,5 tot 2 weken een feit zal zijn. Als het zo warm blijft zal het hoogstens wat minder heftig zijn, maar laten we hopen dat we mooie heldere, koude nachten krijgen met volle maan!

Tot gauw!

Voorjaar in het veld

Heerlijk het is weer voorjaar! De laatste weken erg druk geweest voor m'n werk, dus weinig tijd voor het bos, alhoewel, enkele kortere tochtjes heb ik toch wel gemaakt... In deze vakantieweek maken we uiteraard tijd voor een wat langere bostocht... Vanmorgen weer een geslaagde tocht gemaakt, foto's volgen zo...

Eerst nog wat anders: Afgelopen zaterdag nog even op de terugreis van Urk via de Praambult langs de OVP... Geen hert te zien, harde wind, dus waarschijnlijk hadden ze de beschutting opgezocht... Toch lagen er hier en daar wat hinden... Nee, niet plat op de grond om uit de wind te blijven, deze zullen geen stap meer verzetten....:

Je moet even goed kijken, maar dit is toch niet wat ik graag zie.... Zie ook de website van het edelhert voor meer informatie over deze problematiek: http://www.hetedelhert.nl/cms/index.php/van-onze-redactie/3390-vereniging-het-edelhert-luidt-noodklok-over-toekomst-edelherten-oostvaardersplassen

Tuurlijk ligt er bij ons op de Veluwe ook wel eens wat in het bos, maar dat zie je meestal niet, heel som ruik je het en als je goed oplet kom je af en toe een (versleept) bot tegen.....:-)

Terug naar vanmorgen. Heerlijk vroeg m'n bed uit 04.45..... Dan denk ik wel even.... Zal ik wel / niet gaan..? Zeker als ik alleen ga, bekruipt me dat gevoel we eens.. Maar.... Vanmorgen toch echt geweest. Eerst rondje met de auto, dat leverde in een weiland enkele schimmen op, maar verder langs de voor mij bekende route geen hert te zien... Mwhaa...

Fiets uit de auto en de bossen in..! In de hoek waar vaak 's morgens herten lopen, liepen dit keer vooraan 7 zwijnen en wat verder naar achteren toch wel een roedel van 50 kaalwild met mogelijk wat jonge hinden. Om beelden van dat roedel te zien, moet je even kijken bij het vorige bericht... Ik was van plan om het roedel op te wachten in de buurt van hun wissel naar de daginstand. Op weg daarheen kwam ik nog wat 'westerlingen' tegen, lopend met hetzelfde doel... Ach... Laat hun ook maar gaan, als ik op m'n fiets als eerste er ben, hebben hun mogelijk geen kans.. Ik kom hier waarschijnlijk nog wel vaker.. Weer omgedraaid en het roedel en de zwijnen even bekeken, en als verrassing; een vos! Op zich niets bijzonders, maar hier zie ik ze bijna nooit. Erg schemerig, maar het model haal je er wel uit:

Verder getrokken, veel paden gehad, maar weinig te zien. Tja, dat hoort bij zulke wildtochten.. Alhoewel, onderweg tot tweemaal toe een ree en de raven waren goed zichtbaar en erg actief. Bijzondere vogels! Eigenlijk al weer op weg richting m'n auto... Een breed zandpad met aan beide zijden weilanden en wat houtwallen.... Het gebeurd met vaker... Herten staan 30 meter verderop klaar om het pad over te steken en ik zie ze wat laat..... Vol in de remmen, fototas open, camera klaar... en ja hoor.. ze komen het pad gelukkig toch over... Na het oversteken kijken ze eerst even wie ik ben, blijkbaar redelijk vertrouwenwekkend, ze geven me de kans om wat foto's te maken. Bedankt heren!

Aan de geweien te zien lijkt het hier te gaan om verschillende leeftijden, immers de oudere heren werpen eerder af dan de jongere, er zit nogal wat verschil in grootte. Na even geposeerd te hebben voor de camera trekken ze een sprintje het weiland in, onderweg wat 'spelend' springen (rangorde bepaling).
Verderop trekken ze langzaamaan een houtwal door, daarna het volgende weiland in. Terwijl ik mijn fietstocht vervolg zie ik ze langzaam het weiland oversteken en de dekking ingaan. Ongetwijfeld hun vaste wissel volgend naar hun 'vaste' daginstand.

Ondertussen bijna weer terug op de plek waar ik de 'westerlingen' achtergelaten heb. En ja hoor... ze zitten er nog. Ik ben er net en in mijn ooghoeken zie ik het roedel een pad oversteken... klik, klik.. hebbes.. Niet superscherp, net te ver weg, maar ook deze dames poseren even voor de camera...:

Stiekem was ik toch wel blij dat ik niet de hele tijd was gaan zitten......

Even wat anders...: Hier en daar verschijnen er weer wat nieuwe bordjes.. Bij dit soort twijfel ik nogal eens aan de 'wettelijkheid' ervan.... Iemand enig idee? 

Helaas kan ik met mijn camera maar moeilijk dit soort foto's maken... In dit geval probeerde ik het met m'n telelens en dan wat verder weg.. Het is me wel eens gelukt, dit keer niet echt, maar het symboliseert wel mooi het voorjaar..!

Bronst Veluwe 2012 II

Bronst 2012 is nog niet afgelopen! Vanmorgen weer een fietstochtje gemaakt. Het weer zag er niet echt aanlokkelijk uit.. Het regene fors.
Op de bekende locatie bij 'de Arena' was het vrij stil. Wel wat geburl, maar veel minder dan zaterdagmorgen. De herten die we konden zien waren al vrij vroeg vertrokken, de dekking in.

Gelukkig was het ondertussen droog en officiële zonsopkomst tijd: samen met m'n reisgezel op deze morgen, het gebied ingetrokken. Al vrij snel zagen we wat op ons pad: een man die met fototoestel in de aanslag het bos 'inkeek' en een zwijn wat rustig het bospad ploegde.

De man bleek een geweidrager in 'het vizier' te hebben en het zwijn trok zich weinig van ons aan. Uiteindelijk verdwenen de geweidrager en zwijn het bos in.
Aangespoord door burlgeluiden trokken we verder. Net om de hoek waar we weer een mooi zich hadden over de weilanden stond een ree rustig te eten. Door de tegenwind bleef hij vrij lang in het weiland staan.

Verder was het rustig in het gebied wat betreft bronst en herten. Regelmatig kwamen we andere wildliefhebbers tegen. Uiteraard de locatie bezocht waar zaterdag ook een roedel zich schuilhield. Dat was nu weer het geval. Geweidrager met ... hinden verbleef in dit relatief kleine stukje groen.

Toen we een van de opzichters van het gebied tegenkwamen heb ik hem uiteraard de vraag gesteld: zijn er dit jaar meer 'bronstrijpe' geweidragers afgeschoten? De echte bronst en bronstroedels bevinden zich dit jaar maar op 1 locatie in tegenstelling tot andere jaren. Dan konden we op 3 locaties genieten van de bronst. Gemiddeld zaten de beheerders redelijk op het afschotniveau wat ze moesten halen en deels vind er nu geen afschot meer plaats vanwege de bronst. Maar er zijn niet meer geweidragers afgeschoten dan anders, dus die mogelijke verklaring valt af. Hij kon ook niet duidelijk achterhalen wat de oorzaak was.

Het was ondertussen al negen uur geweest toen wij ons laatste deel van de tocht begonnen. Ik hoopte dat we nog wat wild duidelijk zouden kunnen waarnemen zodat m'n reisgenoot met deze ervaring naar huis kon gaan.. En ja hoor... het lukte:

Net te ver weg voor een mooie, scherpe foto. Maar toch.. Nog geen imposante geweidrager, al bleek later dat deze heer ook een aantal dames om zich heen had verzameld. Één daarvan stak nadat hij verdween het pad nog over. Later ontdekte mijn reisgenoot heel scherp hetzelfde roedel in een bosvak. Geweidrager met ongeveer 10 hinden. Dat deze geweidrager mee doet met deze bronst was niet alleen te zien aan z'n roedel, maar ook aan de kleur van z'n vacht; de onderkant van z'n buik was donkerbruin/ zwart van de modder. Herten 'plassen' zich in deze tijd onder en rollen daarna lekker door de modder waardoor er een eigenaardige 'bronstlucht' ontstaat.

Onze bronstervaringen worden blew. van het weekend vervolgt!

Mei 2012, hertentocht

Vorig weekend was het weer eens tijd om naar Gortel / Vaassen te gaan om met z'n allen het wildkijkscherm te bezoeken. Het was wat vroeg, maar toch... Heel in de verte konden we met de verrekijker wat ontdekken. 2 damherten dit keer.

Voor de kinderen altijd leuk, maar helaas wat ver weg.

Nu ik al wat langer in deze omgeving rondtrek weet je op een gegeven moment op welke plaatsen je iets kunt verwachten. Ogen goed openhouden dus.... Door de bomen / struiken heen dacht ik wat te zien langs de weg... Dat klopte! Ook de kinderen konden wat zien. Natuurlijk moest ik proberen een foto te maken. Onder de wind door, op m'n buik door de bladeren richting het raster gekropen. Deze geweidragers hadden niets door en lieten zich rustig fotograveren.

Allemaal wat jongere geweidragers, voorzover ik het kon zien was de grootste een acht-ender, maar op dit moment kunnen enkele enden nog doorschuiven en splitsen.

Woensdagmorgen vond ik het tijd worden om weer een vroegevogeltocht te doen. Voor werktijd, precies op de tijd van de zonsopkomst fietste ik het bos/  veld in. De boer kwam me al tegemoet, had net zijn kalvers gevoerd. 'Er staat een groot hert in de wei' was zijn boodschap. Goed om me heen kijkend fietste ik tussen de weilanden door. Niets te zien... Grapje zeker...?!

Toch... achteraan de wei, 2 laveiende geweidragers. Dat moest ik natuurlijk van dichtbij bekijken! Dat kon gelukkig omdat er paden richting het einde van de wei lopen.

Toen ik aan het einde van de wei kwam, twijfelde ik of ik wel goed zat... Beide geweidragers bleken in een glooiing van het land te lopen waardoor hun gewei in grazende toestand net boven het maaiveld uitstak.

Beide heren hadden niets door. Heerlijk te genieten van het malse voorjaarsgras. Voor hen een feestmaal na zo'n winter! Omdat ik onder de wind zat en in het groen gekleed ging hadden ze niets door. Dat gaf mij de gelegenheid ze rustig te kunnen bekijken. Het zijn volgens mij nog geen hele oude jongens, maar één van de twee leek wel een 10-ender.

Het leuke is dat ik hen al eerder heb gefotografeerd: http://www.wildervaringen.blogspot.com/2012/02/blog-post.html Er lopen er hier op dit moment 5 bij elkaar, waarvan ik er nu 2 zag. Zeer waarschijnlijk heb ik ook van één van hen enkele jaren geleden een stang gevonden. Die moet ik nog es goed vergelijken met de foto's die ik nu heb.

Een van de 2 heren bleef rustig in mijn blikveld dooreten, zo rustig dat ik hem nog enkele tientallen meters dichter kon benaderen en deze foto's kon maken. Tja.. nu had hij me wel door, vond ik ook niet erg want een hert met z'n kop omhoog is  toch nog wel mooier!

Om het rondje af te maken wilde ik nog even zien of de dames er ook nog waren en of er al kalfjes geboren waren. Door op een 'verhoging' te gaan staan had ik een aardig zicht over het veld, al begin je zonder kijker ook niet zo veel. Er lagen wat 'kleine' koppies in het gras, dus ik had al wat hoop. 2 begonnen te lopen, maar nadat ik goed keek bleken het 2 reeën te zijn... Had ik overigens nog niet eerder gezien, reeën bij een hertenroedel.
Ook al de andere oortjes die boven het gras uitstaken waren gewoon herten, mogelijk wel kalven van vorig jaar. Maar de kalfjes die nu geboren worden blijven eerst nog even buiten beeld en lopen daarna nog een tijdje met moeders mee.
Wat nog wel opvallend was; er lag ook nog 1 geweidrager in dit roedel hinden. Dat zal ook wel geen oude jongen geweest zijn!

Afwerptijd geweien

In de voorjaarsvakantie uiteraard samen met @grofwild een paar keer een tocht gemaakt. Dat was deze morgen zeker niet voor niets. Tijdens een rondje Elspeet totaal 80 herten gezien. Dat is toch weer vrij veel voor deze tijd van het jaar.

Voordat ik met @grofwild een rondje ging fietsen, eerst een rondje met de auto gereden en enkele 'hotspots' bezocht. Aan de randen van de 'hertenrijke' gebieden staan veel boerderijen. Deze 'twinkelende' lichtjes met op de voorgrond een bevroren weiland leverde een mooi beeld op. Tegelijkertijd is dit een typisch Elspeets beeld: een combinatie van bos, weilanden / veehouderij met 'honderden' herten. 

Een van de vele heideveldjes in en rond Elspeet. Wit van de rijp in een vroeg, wat waterig ochtendzonnetje.

Ondertussen is de fietstocht begonnen en fietsen we rustig een bepaalde route waar we wel het een en ander aan herten verwachten. Tussendoor af en toe stoppen om mooie beelden / momenten vast te leggen.

                                    

Wat dieper het gebied in, een locatie waarvan we weten dat daar regelmatig de geweidragers te vinden zijn. Dit keer merkten de herten ons eerder op, dan wij hen, maar dat werd later wel weer goed gemaakt.

Samen met @grofwild van www.grofwild.blogspot.com toch geprobeerd de geweidragers wat dichter te benaderen. Juist in deze tijd is het mooi om te volgen wanneer ze hun gewei afwerpen. We hadden 'geluk'.

Dit viertal 'heren', wat een vijftal bleek te zijn, leeft nu weer vreedzaam met elkaar in een klein roedel. De bronsttijd ligt weer even achter ons, dus de 'vrede' is onderling weer getekend.
Ik gaf al aan dat we 'geluk' hadden omdat we op deze foto mooi kunnen zien dat er 1 hert z'n gewei al heeft afgeworpen en 1 hert 1 van de 2 stangen al afgeworpen heeft. De andere 3 heren hebben hun complete gewei nog, maar dat zal niet lang meer duren. Het proces van afwerpen gaat als volgt:

Elk jaar werpen de mannelijke herten de stangen af. Door zogenaamde beenvreters wordt via het bloed het bot net onder de rozenkrans opgelost en werpen de herten hun gewei af. Het tijdstip van afwerpen wordt door de hoeveelheid van het mannelijke geslachtshormoon bepaald. Eerst de oudere herten (februari-maart) en pas later (maart-april) de jongste herten. Soms worden de stangen gelijktijdig afgeworpen, maar het kan ook wel eens een paar dagen duren voordat de tweede stang valt. Het breukvlak, de zegel, is eerst nog rood van het bloed. Vrijwel direct begint de groei van het bot en vormt het nieuwe gewei, dat vooralsnog door een zachte grijsbehaarde huid, de bast, omgeven is. Net onder de huis en op het bot lopen de bloedvaten, die het groeiende gewei voeden. Na 4-5 maanden is het gewei volgroeid en is de kern van bot verhard en verkalkt. De basthuid sterft af en gaat los zitten. Dit gaat met jeuk gepaard en de herten schuren met het gewei tegen kleine boompjes. Door dit vegen worden de takken en bomen beschadigd waardoor sappen uit de boombast vrijkomen. Deze boombastsappen geven tesamen met het nog aanwezige bloed in de basthuid, de kleur aan het gewei. In het gewei ziet men in de lengterichting 'baantjes' lopen, dit geeft aan waar de bloedvaten liepen.De geweipunten blijven blank, omdat die door intensief vegen de sappen geen vast krijgen op het gewei. (bron: www.hetedelhert.nl) 
We hopen dat we de komende maanden ook weer foto's kunnen bloggen van de opbouw van het gewei, hopelijk ook weer van deze vijf 'heren'. Dit was voor mij toch ook wel bijzonder omdat ik dit nog niet eerder zo heb gezien en kon vastleggen op de foto.

   

                              

We hebben onze vrienden een poos kunnen observeren en zij ons... Na een tijdje trokken ze toch verder en gingen de dekking in richting hun daginstand.

Bijzonder (moerassig) stukje Elspeet. Langs een pad vonden we op verschillende takken deze witte 'veertjes' wat waarschijnlijk iets van schimmels o.i.d. zijn. Heel licht en kwetsbaar. Enkele dagen later was het ook weer verdwenen.

We werden op een andere locatie nog verrast door onderstaand roedel van ongeveer 20 hinden. Zij schrokken van ons en wij schrokken van hen. Terwijl we op een bospad fietsten liepen ze op een meter of 30 afstand in de bosrand. Waarschijnlijk schrokken ze van ons en gingen met onze fietsrichting mee, op de loop.

Dat gaf ons later de kans, toen ze het bos uitgingen een weiland over om ze te fotograferen. Zoals een volger op twitter ook al aangaf, zijn dit niet de mooiste beelden omdat ze gefotografeerd worden in een onrustige 'stand'. Door onze aanwezigheid zullen ze vast iets onrustiger geworden zijn, maar de route die ze namen is wel hun vaste route, hun wissel op weg naar de daginstand waar ze deze ochtend blijkbaar wat later op weg naar toe waren gegaan.

Toen de dames ver genoeg waren voor hun gevoel, kwamen ze dampend (door de kou) tot rust en dat leverde dit mooie plaatje op. Daarna trokken ze rustig de dekking in.

Al met al weer een mooie ochtend met veel ontmoetingen met de herten! Voorlopig zal er even geen bostocht in zitten!

Afwerpen gewei herten

Morgen mooie foto's van herten die afgeworpen hebben of 1 stang afgeworpen hebben. Verder nog een mooi roedel in een wit veld met wolken damp uit hun neusgaten.....!

Afsluiting bronst 2011

Uiteraard in de afgelopen herfstvakantie nog het bos in geweest. Dachten we eerst dat de bronst wel over was, hier en daar kregen we toch wat berichten dat er nog wat bronstactiviteiten waren.
Ook hoorden we van een beheerder dat er 2 herten met de geweien vast in het prikkeldraad zaten, waarvan een hert al dood was (een zesjarig hert) en het andere hert gedood moest worden (een elfjarig hert). Waarschijnlijk zijn ze in de strijd ongemerkt in het hekwerk verstrikt geraakt.

In het donker op weg naar het bos

Afgelopen donderdagmorgen een mooie wandeltocht gemaakt met 2 andere liefhebbers. De tocht van maandag was leuk, maar 'leverde niet zoveel op',  deze tocht was vol actie!

Het was nog erg donker toen we op pad gingen. Alhoewel, met een heldere lucht, een 'kwart' maan en veel sterren is er nog best veel te zien met een gewone verrekijker. Loop je echter onder de bomen, dan is het heel donker!

Al vrij snel hoorden we geweigekletter. Altijd een indrukwekkend geluid, maar zeker als het koud en donker is met een heldere maan en twinkelende sterren. Kippenvel. Verder niets te horen, geen geburl, alleen maar gekletter.

Helaas konden we de herten zelf niet zien, ze hadden ons waarschijnlijk opgemerkt en verdwenen. Iets verder op onze tocht weer wat bijzonders; een vallende ster. Nog nooit gezien en zeker bij zo'n heldere lucht was het prachtig te zien!

Zachtjes doorgelopen en steeds goed kijken door onze kijkers of we wat zagen.. Ja hoor, daar stondt midden op het land een geweidrager. Mogelijk 1 van de 2 die net daarvoor gevochten hadden. Onhoorbaar verdween ook deze weer.

zonsopkomst

Al lopend naar een ander gebied gegaan, er waren daar de laatste dagen veel geweidragers gesignaleerd. Al snel zagen we een aantal hinden lopen, waarvan er 1 telkens waarschuwend 'blafte'. Één van ons kan dit geluid goed nadoen, dus dat ging heen en weer. Nadat we deze hinden een poos hadden geobserveerd konden we wat dichterbij komen en een lekker plekje zoeken in de houtwal. Want voor ons speelde zich een prachtig bronsttafereel af.....

In de verte een plaatshert in de schemering

Aan het einde van de wei liepen 3 bronstroedels vlak bij elkaar met daaromheen nog een loslopend ouder hert en 2 spitsers. Wat prachtig! 2 van de 3 plaatsherten vlogen elkaar in de haren! Weer het kletterende geluid, maar met dit verschil; we konden het zien! Één van de twee was duidelijk de sterkste, nadat ze een poosje op de zelfde plaats de geweien dicht boven de grond tegen elkaar lieten kletteren, duwde de linkse de ander met een aardige snelheid achteruit. Die ging er dan ook snel een eindje vandoor. Verder niets geen geluiden, geen geburl, o.i.d. En wij maar klappertanden en 'vingers blazend' zitten genieten. Wat was het koud!

Ook de 2 spitsers werden later toen het wat lichter werd weggejaagd, het loslopende hert moest zich ook uit de voeten maken. De hinden werden vaak voortgedreven door de herten. Vanuit de bosrand klonk nog wat geburl.

Heel bijzonder vond ik dit schouwspel, want er liepen toch ongeveer 50 herten in 3 roedels op een relatief klein weiland bij elkaar! Toen het echt al goed licht was trokken alle herten over dezelfde wissel de dekking in en konden wij de dekking uit.. weer verder lopen.

Onze belevenissen waren nog niet afgelopen. We wisten ongeveer waar de herten heen zouden trekken dus liepen via bospaden dat gebied verder in. We liepen op een pad wat goed aan beide zijden begroeid was. Plotseling stak er heel rustig, ongeveer 40 meter voor ons, een prachtige geweidrager over. Alsof er niets aan de hand was. Wij doken gelijk op de grond en ik probeerde m'n camera goed in te stellen. Zulke kansen krijg je namelijk niet vaak. Toen het hert het pad over was, de greppel door, bleef het rustig staan, helaas net niet goed genoeg voor mijn foto, maar wel is het grote gewei goed te zien: (lijkt een 14 of 16-ender te zijn)

Imposante geweidrager verstopt zich

Voor hem uit liepen een aantal hinden. We lagen nog te 'bibberen' van de adrenalinestoot toen we rechts van ons weer geritsel hoorden, uiteraard bleven we plat liggen. Daar kwam nummer 2 het pad op..... Gauw foto's maken, zonder het dier te verstoren... Dat valt dus niet mee... Zo dichtbij, zo'n mooie kans, maar helaas de foto's zijn niet scherp, al geven ze wel weer hoe dichtbij de herten waren, ik had nl. m'n compactcamera bij me, waar ik achteraf spijt van had..:

Overstekend wild

Ook dit was een imposante geweidrager (ws. 12-ender) met een opvallende vlek op z'n achterpartij. Hij had ons waarschijnlijk wel een beetje in de gaten en ging op een sukkeldrafje voor ons uit het pad af.... Wat was dat mooi! Zo dichtbij heb ik ze nog niet meegemaakt!

Aan het einde van onze wandeling liep er nog een reebokje en reegeit in een weiland, in de volle zon, te genieten van wat mals gras.

Een prachtige afsluiting van een bronstperiode! De komende weken even wat minder vaak naar het bos.... Eerst weer wat klussen thuis.... ;-)