Damhertenbronst Amsterdamse Waterleidingduinen 10 oktober 2011

Sommige volgers vinden het jammer dat het verhaal van de excusie niet gelijk geplaatst werd... Helaas tijdgebrek!
Maandagmiddag /avond 10 oktober samen met Henk afgereisd naar de Amsterdamse Waterleidingduinen, afgekort AWD. We zouden meegaan met een excursie de de vereniging het Edelhert had georganiseerd. Voor mij de tweede keer dat ik in dit gebied kom, in 2010 ook een keer hier geweest. Maar nu voor het eerst tijdens de damherten bronst.
Dat was zeker geslaagd en de reis van ruim 1,5 uur wel waard! Onder leiding van Jan Paulides en een boswachter van Waterned, de beheerder van het AWD hebben we een deeltje van dit gebied doorkruist.

Al vrij nadat we het terrein in gingen liepen de eerste damhinden voor ons op de weg. Wat dan als eerste opvalt; wat zijn ze toch 'mak'. Ongeveer 40 meter van ons vandaan liepen een paar hinden over de weg. Pas toen we dichterbij kwamen gingen ze er vandoor.

We kwamen met name voor de bronst. Die gaat er nogal anders aan toe in vergelijking met de edelherten die we hier meestal volgen. Een damhert maakt een mooie bronstkuil en gaat daar in liggen. Door het knörren (bij edelherten burlen) probeert hij vrouwtjes te lokken. Zodoende kwamen we heel wat (lege) bronstkuilen tegen, soms vlak langs de (afgesloten) klinkerweg. Bovenstaand spitsertje doet nog niet echt mee, maar lag wel in een bronstkuil. Helaas maakte hij geen geluid, maar bleef wel rustig liggen zodat we een foto konden maken.

Nog steeds geen geluiden gehoord. Ik was toch wel erg benieuwd. De mannetjes waren er wel, dat blijkt ui deze foto's. Prachtig wat heeft deze een dikke nek! Als we wilden konden we hem tot wel 7 meter benaderen, maar op aanraden van de boswachter niet gedaan. Maar goed, 20 meter is ook niet gek! Rustig statief neerzetten, op de zelfontspanner en maken die foto! Dit exemplaar doet zeker nog mee!

Tussendoor vertelde de boswachter het e.e.a. over het terrein. Het is ongeveer 10 bij 5 kilometer. Een gebied met best wat afwisseling; duinen, bosachtige delen, maar ook vlakten. Het damwild heeft hier vrij spel, er wordt niets afgeschoten binnen dit gebied. Dat betekent dat de populatie blijft toenemen. Ieder jaar komt er ongeveer 30% bij. Het exacte aantal damherten op dit moment weet men niet, schattingen lopen uiteen van 1500 tot 2500. De kans dat je dus wat tegenkomt is groot.
We zagen af en toe ook wel wat hinden, maar die waren toch wat 'schuwer' dan de damherten.

Dit damhert was al wat ouder, zijn gewei begint terug te zetten. De boswachter dacht niet dat hij nog actief mee kon doen met de bronst. Tot nu toe nog steeds niets gehoord. Het begon langzaamaan al wat minder licht te worden.

Totdat... Jawel, het geluid van knörrende damherten! Bijzonder geluid. Het lijkt op afstand een wild zwijn, maar. Het zijn kortere stoten, niet te vergelijken met het burlen van een edelhert. Al is dit geluid ook nog wel redelijk na te bootsen...
We kwamen in een deel waar veel herten hun bronstkuil maken. Hier waren 2 wat jongere damherten elkaar aan het bestrijden. Veel actie want de geweien kletterden tegen elkaar:

Op onderstaande foto mooi te zien hoe de heren elkaar proberen te imponeren. Naast elkaar lopend (zelfde als edelherten doen) gaan ze na welke van de 2 de sterkste is. Dat was snel over toen een ouder / sterker exemplaar ten tonele kwam. Deze beide jongere heren waren zo weg!

Het bijzondere aan de AWD is o.a. dat je gewoon van de paden af mag, dwars door de bosjes heen, naar de herten toe. Dat heeft uiteraard ook z'n nadelen. De herten worden veel verstoord door mensen die wel heel erg dichtbij komen.
Ook wij zijn de bosjes ingegaan om wat dichter bij de bronstkuilen te komen. Al hielden we een nette afstand tot de herten.

Een wat donkerder exemplaar zoals je ze op de Veluwe ook aan kan treffen. Bij ons vind je niet zoveel gespikkelde (bambie) exemplaren.

Ik wilde ook nog heel graag een hinde op de foto. Nou... een kalfje is ook wel leuk!

Al met al een mooie belevenis. Zo'n tocht van 3 uur is eigenlijk nog tekort, maar we moesten er helaas weer uit omdat de zon officieel al onder was gegaan. Ik ga graag nog een keer een hele dag struinen door dit gebied, lijkt me heerlijk. In ieder geval een aanrader voor mensen die eens wat anders willen dan een Veluws bos, lekker willen struinen, damherten willen zien die goed benaderbaar zijn en uiteraard ook de andere flora en fauna willen bekijken. Wij kwamen helaas geen vossen of vogels meer tegen...

Amsterdamse Waterleiding Duinen

Donderdag 8 en vrijdag 9 april was ik in het kader van een studie tweedaagse in Noordwijkerhout. Samen met collega blogger Pieter Wiegel (grofwild.blogspot.com) hebben we een 'vroege vogel' excursie georganiseerd op vrijdagmorgen 9 april. O.a. door de verhalen van andere bloggers en de ervaringen van Pieter leek het ons een goed plan om voor de liefhebbers van de natuur en/of wild dit te organiseren. Uiteindelijk waren er 7 collega's die met ons meegingen, waaronder een aantal 'vogelaars'.
Met behulp van een beschreven route van een andere collega blogger 'de bossies' (http://www.awd-bossie.blogspot.com/) hebben we een route gelopen van ongeveer 2 uur. In dit gebied is het zo goed als zeker dat je damherten tegenkomt. Dat hebben we ontdekt.....! We hoopten nog op de vos en de moeflon, dat is niet helemaal gelukt... Klokslag 7.00 uur liepen we het gebied binnen vanaf de vogelenzangweg, nadat we de defecte kaartjesautomaat gepasseerd waren. Gelijk aan het begin (zoals 'de bossies' al hadden geschreven in hun routeverhaal) kwamen we de eerste damherten tegen. Voorzover het te zien was, hindes en kaalwild. Deze waren wel erg tam. Beetje dierentuinachtig.
Bijzonder in het gebied is de aanwezigheid van vrij veel water. Waterpartijen met natuurlijke oevers, of waterpartijen / kanalen in betonnen bedding. In één van die kanalen kwamen we een koppeltje zwanen tegen. Voor de vogelaars onder ons waren er ook redelijk wat vogels te zien, maar tijdens een wandeling is het toch wat lastig om vogels te observeren.
Naast de damherten, moeflons en vossen leven er in afgezettte delen van het gebied ook runderen. In het gebied is niet zo heel veel afgezet. Ook bijzonder aan dit gebied is het feit dat je naast de paden mag komen. Alles wat niet afgezet is mag je betreden. Dat hebben we nu bijna niet gedaan vanwege de tijd, maar op die manier kun je theoretisch het gebied dwars door. Met de huide technieken van googlemaps op je telefoon (wat wij ook gebruiken op onze tochten) kun je prima de weg vinden in zulke terreinen.

Onlangs hebben we bij Elspeet (in het wild) 2 prachtige moeflonbokken geobserveerd, in dit gebied lopen ze ook in het afgeschermde gedeelte. Ze waren vrij snel verdwenen maar liepen 'toevallig' langs het raster zodat ze te fotograveren / bekijken waren.

Op bijna dezelfde plek als de moeflons, maar dan voor het raster stond dit damhertje naar ons te kijken. Gelukkig hadden we een collega bij ons die de stand bijhield van het aantal damherten, want we hebben er zoveel gezien dat we bijna de tel zouden kwijt raken. Hoe verder we het gebied ingingen hoe 'schuwer' de damherten waren. Zodra ze ons zagen, vluchtten ze weg of bleven op afstand.

Bijna halverwege de wandeling staken we een grasland over. Daar stak juist een roedel over met kaalwild wat een prachtig beeld opleverde; met gracieuze sprongen staken de damherten de vlakte over, in combinatie met de opkomende zon gaf dat een prachtig beeld. Bijzonder aan deze foto is dat heel goed te zien is dat een damhert een andere gang heeft dan een edelhert. Het damhert komt met alle 4 de lopers van de grond af, wat een springende 'gang' geeft. Heel bijzonder om te zien!

Bijna aan het eind van deze grasvlakte liep een roedel kaalwild met geweidrager. Overblijfsel van de bronsttijd? Ze liepen redelijk ver, maar met verrekijker goed te volgen. Wat we hoopten gebeurde; de geweidrager poseerde prachtig voor ons op de top van het duin. Met m'n 350 mm lens kon ik niet dichterbij komen dan onderstaand plaatje, maar geeft ondanks het bereik toch een mooi beeld:

Weer bijna aan het begin aangekomen van onze tocht, stond deze hinde zichzelf te 'verzorgen'. Het werd tijd om de balans op te maken.... We hadden als lokmiddel onze collega's de garantie gegeven dat ze 20 damherten zouden gaan zien.. Uiteindelijk werden er dat (met een aantal die we in het gebied zagen lopen op de terugweg naar het hotel) ongeveer 90...........

Bijna aan het eind van de tocht kregen we nog een 'toegift'. Er stonden 2 geweidragers met prachtige geweien niet al te ver van ons vandaan.... Omdat we van die ongeveer 90 herten maar een stuk of 4 met gewei hadden gezien, was dit wel heel mooi. Ze stonden met hun gewei in het struikgewas te schuren. Wij maar hopen dat het gewei zou afvallen.... (wat bij de meeste al gebeurd was).. Helaas ging dat niet gebeuren. Lang wachten konden we niet vanwege de tijd.. het ontbijt wachtte..

Kortom, het was een geweldig mooie wandeling, die zonder wild ook erg mooi is om te doen!! 'Bossies' heel hartelijk bedankt voor het uittypen van de tocht, zodat we in 1 keer de hele tocht goed gelopen hebben. Wil je deze tocht ook eens gaan lopen? Mail dan naar lanvanleeuwen@gmail.com

Alle (onbewerkte) foto's van deze tocht staan ook op picasa:

http://picasaweb.google.nl/lanvanleeuwen/AMWApril2010#