Roedelgedrag op een vroege wintermorgen

Zo is er niets te melden en zo hebben we weer wat leuks gezien....

Hieronder een aardig filmpje (niet wat betreft de kwaliteit) waarin wat te zien is van het leven in een roedel. Roedel van ongeveer 40 herten waaronder ongeveer 6-8 jonge geweidragers. Binnen dat groepje is duidelijk de rivaliteit te zien (opjagen, lichtelijk geweigekletter). Na een paar keer terugkijken lijkt het erop dat één van de jonge geweidragers zijn stangen / gewei al kwijt is, hij schudt ook wat met zijn kop.
Sowieso is het de tijd waarin de geweien gaan afvallen, vaak eerst bij de jonge geweidragers en pas later bij de oudere.

De ouderen heren leven op dit moment los van de roedels in kleine roedels een stuk verderop in het gebied. Ook die hebben we vanmorgen nog gezien, naast een paar vossen en dassen.

Weet zelf eigenlijk niet goed of de geweien door deze niet echt koude weersomstandigheden eerder of juist later afvallen. Kijk voor meer info over de geweiencyclus b.v. op: https://www.natuurmonumenten.nl/in-beeld-de-cyclus-van-het-gewei, een duidelijke beschrijving met afbeeldingen kun je vinden op: http://www.hetedelhert.nl/cms/index.php/fauna-en-flora-mainmenu-113/42-fauna-edelhert/599-edelhert-gewei
Overigens geven ze daar aan dat eerst de oudere, dan de jongere afwerpen. Zelf heb ik het naar mijn beleving juist vaak andersom meegemaakt.

Kortom: geniet van wat sfeerbeelden van een roedel, vroeg in de morgen in de tot nu toe 'warme' winter van 2013/2014!

Iets betere kwaliteit via youtube en zet 'm op hd kwaliteit:

Hoe is het?

Lang geleden dat ik hier iets gepost heb...
Betekent niet ik tussen oktober 2013 en nu niet het bos in ben geweest! In tegendeel, ik ga tegenwoordig vrij consequent om de week het bos in...
En toch... geen blog...?!
Inderdaad, eigenlijk omdat er niet heel veel te melden was en ook niet omdat er geen mooie beelden te delen waren...

De wintertijd betekent een rustige tijd in het bos, rustig met bezoekers (heerlijk!) en rustig wat betreft de wildbeleving. De dieren houden zich rustig om energie te besparen.
Toch heel wat mooie dingen gezien en/of meegemaakt. Diverse keren zeer dichtbij geweidragers gezien, mooie vondsten gedaan (schedeltje ree, afgevreten geweistang, enkele lopers van een hert.....!!, een kaak, enz...) Nog even en we kunnen een compleet hert in elkaar zetten...:-)

Ook neem ik m'n grote spiegelreflex steeds minder vaak mee en maak steeds meer foto's met m'n telefoon (al deze foto's in deze blog) of probeer het e.e.a. te filmen.

Kortom; wat minder actief op de blog, maar zeker niet minder actief het bos in. Zodra we weer beelden hebben van bijzondere ontmoetingen of beelden die nog niet eerder gepost zijn, melden we ons weer!

Daarnaast ook mooie ontmoetingen met mensen... Even binnen kijken:

 Ook nog wat andere gebieden bezocht, o.a. weer de eendenkooi in Waardenburg met een prachtige winterse zonsopkomst...!

 Zandverstuiving blijft boeien!

Ik ben trouwens nog op zoek naar historische informatie over het landgoed Leuvenum, het landgoed waar we veel rondzwerven. Er is inmiddels een prachtig boek over Staverden, nu Leuvenum nog. Temeer omdat de freule deze week is overleden waardoor het grote huis nu leeg komt te staan. Opgeteld bij het feit dat Leuvenum samen met Staverden toch wel onze favoriete bestemming is, prikkelt dat me om meer te weten te komen over de historische gronden waar ik overheen zwerf! Een klein voorproefje is te vinden op: http://www.genealogieonline.nl/stamboom-velthuis-delissen/I8749.php

We hopen tot een volgende keer!

Wintertochten 2012/2013

Winter? Wat is dat? Tja, al is het weer enkele weken geleden dat ik deze foto's maakte, maar er heeft ook in Nederland toch echt een mooi pak sneeuw gelegen! In december heb ik onderstaande fietstocht gemaakt. Een heerlijke fietstocht om het gebied achter 'het Roode Koper' in Elspeet verder te verkennen. Het idee was om tot het Beekhuizerzand te fietsen en dan gelijk het gebied rond het nieuwe ecoduct Hulshorst over de A28 te verkennen. Dat liep helaas iets anders... 

Ondanks een mountainbike was het heel zwaar, soms onmogelijk, om te fietsen. Grote delen van de tocht moest ik lopen..

Maar... Wat is het genieten in een 'verstild' wit bos! Het grootste deel van de tocht ben ik geen mens tegen gekomen... Heerlijk! Ik had het een en ander aan sporen / wissels verwacht, maar dat viel nogal tegen. Bijna geen spoor gezien!

Al kom je dan geen wild tegen, een wit bos geeft genoeg mooie plaatjes om de camera tevoorschijn te halen. Een deel van de foto's van dit bericht zijn gemaakt met de telefoon...

 Stillevens.....

Helaas had ik geen tijd meer om verder het gebied door te trekken om naar het ecoduct te gaan. Dat was toch nog wat te ver...

Uiteraard heb ik dat op een later  tijdstip nog wel goed gemaakt:
Al was het vakantie, toch niet zoveel tijd vrij kunnen maken om weer het bos in te trekken. Maar... het kwam er toch nog van... Hoog tijd om de omgeving van het ecoduct Hulshorst te verkennen. Vele artikelen zijn er al over geschreven, maar zelf had ik er alleen nog maar onderdoor gereden.

Uiteraard goed gekeken of er in de buurt van de toegang (Hulshorstkant), voorzover dat kan en mag, sporen te vinden waren. Er liepen er wel wat, maar niet van die 30 waar in de krant over geschreven werd. Opvallend dat het gebied  tussen de zandverstuiving en de toegang tot het ecoduct helemaal niet diep is. Betekent dat er maar een 'smalle' strook is waar geen mensen mogen komen. Paden zijn verlegd door simpelweg er een boom overheen te laten vallen.
Bovenstaande prent lijkt erop die die van een hert, maar de afdruk van z'n sporen lijken wat ver uit elkaar te staan en redelijk diep in verhouding tot de afdruk van z'n hoef.

Niet te missen op het Hulshorsterzand is dit gedenkteken. Helaas is de 'muntjesmaakmachine' kapot...

Zomaar wat mos aan de rand van de zandverstuiving. Ook wel apart; er zijn delen die heel erg vochtig zijn aan de rand van de zandverstuiving. Niet direct iets wat je verwacht bij een zandverstuiving..

Zo'n zandverstuiving is ook wel weer makkelijk om sporen / prenten te zoeken. Dit is niet te missen.

Aan de andere kant van het ecoduct, pal aan de Oudeweg in Hulshorst, heb je dit zicht op het ecoduct. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waar de herten hier moeten blijven. Aan de ene kant een soort camping (met ongetwijfeld een hek) en aan de andere kant een weg. Niet direct aantrekkelijk om op lavei te gaan...
Maar... we zullen het gaan zien. Er zal ongetwijfeld goed gemonitoord worden of én hoeveel herten gebruik gaan maken van dit ecoduct. Laat ze maar komen!


En zaterdag 12 januari een mooie wandeling gemaakt op en om de Noorderheide:
Met de twee helften van @grofwild / grofwild.blogspot.com een mooie tocht gemaakt! Temperatuur: rond het vriespunt en een heel licht sneeuwbuitje. Heerlijke omstandigheden om een fikste tippel te maken. Onderweg naar Elspeet al diverse overstekers, dus de ochtend begon goed!

Vandaag stond de omgeving van 'de Noorderheide' op het programma. Een stuk heidegebied waar we wel eens geweest waren, maar waarvan we zeker nog niet alles gezien hadden. Bijzonder aan dit, oorspronkelijke privébezit, zijn de vele waterlopen en bassins die ooit door een rijke industrieel op zijn landgoed zijn aangelegd. Momenteel worden deze door vrijwilligers hersteld en proberen ze met 2 grondwaterpompen het effect na te bootsen. Het zorgt wel voor wat afwisseling in het landschap..

Vrij snel vanaf de parkeerplaats hadden we onze eerste 'wildontmoeting' tijdens de wandeling. In de verte, in het niet voor publiek toegangkelijke deel, liepen 7 geweidragers langs. Redelijk te zien met verrekijker, helaas te ver en te schemerig voor mijn fototoestel. Waarschijnlijk zal grofwild.blogspot.com er wel een foto plaatsen.
Niet veel verder ontdekten we deze, voor ons nog onbekende, wildkansel/  kijkscherm. Achter het kijkscherm ligt een vrij grote wildweide. Op dat moment leeg en zoals het er naar uitzag ook niet een weide die actief door het wild gebruikt wordt. Toch weer een leuke ontdekking en op loopafstand van de parkeerplaats.

Al pratend over de flora en fauna kwamen we deze bijzondere paddenstoelsoort tegen. Vorig jaar heb ik hier ook al een keer een foto van geplaatst. We noemen het maar 'pluisjeszwam'. Het lijken hele dunne haartjes, meer een soort schimmel.

 

Een deel van onze wandeling liep langs het raster van 'het Kroondomein'. Helaas staat er nog een groot deel van dit raster tussen b.v. Noorderheide en het Kroondomein. Gelukkig is er al veel verdwenen, maar delen staan er nog. Een deel van het wild trekt zich niets van zo'n raster aan. Al is dit een raster wat al het wild zou moeten tegenhouden, een wissel laat zien dat er toch wild passeert. Nader onderzoek (haren die aan het draad zijn blijven hangen) wees uit dat het reewild zou moeten zijn wat hier passeert. Betekent wel dat ze zo'n beetje met hun buik over de grond moeten kruipen om dat de afstand tussen grond en draad heel klein was!! Door het vele gebruik waren de 'prikkels' van het prikkeldraad opzij geschoven..

Even verderop hadden we een leuke ontmoeting met een jager die geluidloos door het bos liep. Geweer over de arm, kijker om de nek... op zwijnenjacht. Een leuk gesprek volgde. Ze hebben als jagers hun afschot voor dit jaar bij de zwijnen al bijna binnen. Vandaag waren ze met meerdere jagers 'voor de voet' op jacht.

Zomaar een groepje (helaas niet helemaal zichtbaar) kromgegroeide eikenbomen, in een cirkel 'geplaatst'.

Zo'n zandvlakte heeft wel goed te volgen prenten..... Jammer dat de vlakte zooo groot is!

Afwerptijd geweien

In de voorjaarsvakantie uiteraard samen met @grofwild een paar keer een tocht gemaakt. Dat was deze morgen zeker niet voor niets. Tijdens een rondje Elspeet totaal 80 herten gezien. Dat is toch weer vrij veel voor deze tijd van het jaar.

Voordat ik met @grofwild een rondje ging fietsen, eerst een rondje met de auto gereden en enkele 'hotspots' bezocht. Aan de randen van de 'hertenrijke' gebieden staan veel boerderijen. Deze 'twinkelende' lichtjes met op de voorgrond een bevroren weiland leverde een mooi beeld op. Tegelijkertijd is dit een typisch Elspeets beeld: een combinatie van bos, weilanden / veehouderij met 'honderden' herten. 

Een van de vele heideveldjes in en rond Elspeet. Wit van de rijp in een vroeg, wat waterig ochtendzonnetje.

Ondertussen is de fietstocht begonnen en fietsen we rustig een bepaalde route waar we wel het een en ander aan herten verwachten. Tussendoor af en toe stoppen om mooie beelden / momenten vast te leggen.

                                    

Wat dieper het gebied in, een locatie waarvan we weten dat daar regelmatig de geweidragers te vinden zijn. Dit keer merkten de herten ons eerder op, dan wij hen, maar dat werd later wel weer goed gemaakt.

Samen met @grofwild van www.grofwild.blogspot.com toch geprobeerd de geweidragers wat dichter te benaderen. Juist in deze tijd is het mooi om te volgen wanneer ze hun gewei afwerpen. We hadden 'geluk'.

Dit viertal 'heren', wat een vijftal bleek te zijn, leeft nu weer vreedzaam met elkaar in een klein roedel. De bronsttijd ligt weer even achter ons, dus de 'vrede' is onderling weer getekend.
Ik gaf al aan dat we 'geluk' hadden omdat we op deze foto mooi kunnen zien dat er 1 hert z'n gewei al heeft afgeworpen en 1 hert 1 van de 2 stangen al afgeworpen heeft. De andere 3 heren hebben hun complete gewei nog, maar dat zal niet lang meer duren. Het proces van afwerpen gaat als volgt:

Elk jaar werpen de mannelijke herten de stangen af. Door zogenaamde beenvreters wordt via het bloed het bot net onder de rozenkrans opgelost en werpen de herten hun gewei af. Het tijdstip van afwerpen wordt door de hoeveelheid van het mannelijke geslachtshormoon bepaald. Eerst de oudere herten (februari-maart) en pas later (maart-april) de jongste herten. Soms worden de stangen gelijktijdig afgeworpen, maar het kan ook wel eens een paar dagen duren voordat de tweede stang valt. Het breukvlak, de zegel, is eerst nog rood van het bloed. Vrijwel direct begint de groei van het bot en vormt het nieuwe gewei, dat vooralsnog door een zachte grijsbehaarde huid, de bast, omgeven is. Net onder de huis en op het bot lopen de bloedvaten, die het groeiende gewei voeden. Na 4-5 maanden is het gewei volgroeid en is de kern van bot verhard en verkalkt. De basthuid sterft af en gaat los zitten. Dit gaat met jeuk gepaard en de herten schuren met het gewei tegen kleine boompjes. Door dit vegen worden de takken en bomen beschadigd waardoor sappen uit de boombast vrijkomen. Deze boombastsappen geven tesamen met het nog aanwezige bloed in de basthuid, de kleur aan het gewei. In het gewei ziet men in de lengterichting 'baantjes' lopen, dit geeft aan waar de bloedvaten liepen.De geweipunten blijven blank, omdat die door intensief vegen de sappen geen vast krijgen op het gewei. (bron: www.hetedelhert.nl) 
We hopen dat we de komende maanden ook weer foto's kunnen bloggen van de opbouw van het gewei, hopelijk ook weer van deze vijf 'heren'. Dit was voor mij toch ook wel bijzonder omdat ik dit nog niet eerder zo heb gezien en kon vastleggen op de foto.

   

                              

We hebben onze vrienden een poos kunnen observeren en zij ons... Na een tijdje trokken ze toch verder en gingen de dekking in richting hun daginstand.

Bijzonder (moerassig) stukje Elspeet. Langs een pad vonden we op verschillende takken deze witte 'veertjes' wat waarschijnlijk iets van schimmels o.i.d. zijn. Heel licht en kwetsbaar. Enkele dagen later was het ook weer verdwenen.

We werden op een andere locatie nog verrast door onderstaand roedel van ongeveer 20 hinden. Zij schrokken van ons en wij schrokken van hen. Terwijl we op een bospad fietsten liepen ze op een meter of 30 afstand in de bosrand. Waarschijnlijk schrokken ze van ons en gingen met onze fietsrichting mee, op de loop.

Dat gaf ons later de kans, toen ze het bos uitgingen een weiland over om ze te fotograferen. Zoals een volger op twitter ook al aangaf, zijn dit niet de mooiste beelden omdat ze gefotografeerd worden in een onrustige 'stand'. Door onze aanwezigheid zullen ze vast iets onrustiger geworden zijn, maar de route die ze namen is wel hun vaste route, hun wissel op weg naar de daginstand waar ze deze ochtend blijkbaar wat later op weg naar toe waren gegaan.

Toen de dames ver genoeg waren voor hun gevoel, kwamen ze dampend (door de kou) tot rust en dat leverde dit mooie plaatje op. Daarna trokken ze rustig de dekking in.

Al met al weer een mooie ochtend met veel ontmoetingen met de herten! Voorlopig zal er even geen bostocht in zitten!