Mei 2012, hertentocht

Vorig weekend was het weer eens tijd om naar Gortel / Vaassen te gaan om met z'n allen het wildkijkscherm te bezoeken. Het was wat vroeg, maar toch... Heel in de verte konden we met de verrekijker wat ontdekken. 2 damherten dit keer.

Voor de kinderen altijd leuk, maar helaas wat ver weg.

Nu ik al wat langer in deze omgeving rondtrek weet je op een gegeven moment op welke plaatsen je iets kunt verwachten. Ogen goed openhouden dus.... Door de bomen / struiken heen dacht ik wat te zien langs de weg... Dat klopte! Ook de kinderen konden wat zien. Natuurlijk moest ik proberen een foto te maken. Onder de wind door, op m'n buik door de bladeren richting het raster gekropen. Deze geweidragers hadden niets door en lieten zich rustig fotograveren.

Allemaal wat jongere geweidragers, voorzover ik het kon zien was de grootste een acht-ender, maar op dit moment kunnen enkele enden nog doorschuiven en splitsen.

Woensdagmorgen vond ik het tijd worden om weer een vroegevogeltocht te doen. Voor werktijd, precies op de tijd van de zonsopkomst fietste ik het bos/  veld in. De boer kwam me al tegemoet, had net zijn kalvers gevoerd. 'Er staat een groot hert in de wei' was zijn boodschap. Goed om me heen kijkend fietste ik tussen de weilanden door. Niets te zien... Grapje zeker...?!

Toch... achteraan de wei, 2 laveiende geweidragers. Dat moest ik natuurlijk van dichtbij bekijken! Dat kon gelukkig omdat er paden richting het einde van de wei lopen.

Toen ik aan het einde van de wei kwam, twijfelde ik of ik wel goed zat... Beide geweidragers bleken in een glooiing van het land te lopen waardoor hun gewei in grazende toestand net boven het maaiveld uitstak.

Beide heren hadden niets door. Heerlijk te genieten van het malse voorjaarsgras. Voor hen een feestmaal na zo'n winter! Omdat ik onder de wind zat en in het groen gekleed ging hadden ze niets door. Dat gaf mij de gelegenheid ze rustig te kunnen bekijken. Het zijn volgens mij nog geen hele oude jongens, maar één van de twee leek wel een 10-ender.

Het leuke is dat ik hen al eerder heb gefotografeerd: http://www.wildervaringen.blogspot.com/2012/02/blog-post.html Er lopen er hier op dit moment 5 bij elkaar, waarvan ik er nu 2 zag. Zeer waarschijnlijk heb ik ook van één van hen enkele jaren geleden een stang gevonden. Die moet ik nog es goed vergelijken met de foto's die ik nu heb.

Een van de 2 heren bleef rustig in mijn blikveld dooreten, zo rustig dat ik hem nog enkele tientallen meters dichter kon benaderen en deze foto's kon maken. Tja.. nu had hij me wel door, vond ik ook niet erg want een hert met z'n kop omhoog is  toch nog wel mooier!

Om het rondje af te maken wilde ik nog even zien of de dames er ook nog waren en of er al kalfjes geboren waren. Door op een 'verhoging' te gaan staan had ik een aardig zicht over het veld, al begin je zonder kijker ook niet zo veel. Er lagen wat 'kleine' koppies in het gras, dus ik had al wat hoop. 2 begonnen te lopen, maar nadat ik goed keek bleken het 2 reeën te zijn... Had ik overigens nog niet eerder gezien, reeën bij een hertenroedel.
Ook al de andere oortjes die boven het gras uitstaken waren gewoon herten, mogelijk wel kalven van vorig jaar. Maar de kalfjes die nu geboren worden blijven eerst nog even buiten beeld en lopen daarna nog een tijdje met moeders mee.
Wat nog wel opvallend was; er lag ook nog 1 geweidrager in dit roedel hinden. Dat zal ook wel geen oude jongen geweest zijn!

Frisse voorjaarsochtend maart 2012

We hebben enkele mooie voorjaarsweken gehad! Op zulke mooie ochtenden is het uiteraard heerlijk om weer een keer het bos in te gaan. Een paar uurtjes ADV, resulteerde in dit 'beeldverhaal' van een mooie vroege voorjaarsochtend.

Je hoopt altijd op een ontmoeting met wild, maar al zou dat niet gebeuren, de natuur laat naast het wild nog veel meer mooie dingen zien!

 Zonsopkomst ergens in Elspeets dreven....

Mystiek plaatje, boom die lijkt te zweven in de ochtendnevels!

Tijdens het eerste deel van mijn fietstocht kwam ik 2 hinden tegen, die ik later tijdens de tocht weer ontmoette. Verder geen enkel hert.

Toen.... Door de ochtendnevels heen zag ik een, dacht toen nog, roedel hinden.. Dichterbij gekomen waren ze toch wat klein voor hinden en bleek het een sprong reeën te zijn. Dat had ik hier niet eerder gezien! Dat was overigens de tweede verrassende ontmoeting die ochtend: 15 biggetjes op een plaats waar ze niet toegestaan zijn......

Door de nevels en houtwal gedekt kon ik de reeën steeds dichter benaderen. Enkele takken verhinderden dat ik goed kon scherpstellen ondanks telelens. Om de reeën in de lens te laten kijken maakte ik een geluidje, had helaas geen fiep bij me. 

Thuis gekomen, de foto's goed bekijkend viel me op dat in ieder geval één van de dames aardig haar winterharen aan het verliezen was.

Afwerptijd geweien

In de voorjaarsvakantie uiteraard samen met @grofwild een paar keer een tocht gemaakt. Dat was deze morgen zeker niet voor niets. Tijdens een rondje Elspeet totaal 80 herten gezien. Dat is toch weer vrij veel voor deze tijd van het jaar.

Voordat ik met @grofwild een rondje ging fietsen, eerst een rondje met de auto gereden en enkele 'hotspots' bezocht. Aan de randen van de 'hertenrijke' gebieden staan veel boerderijen. Deze 'twinkelende' lichtjes met op de voorgrond een bevroren weiland leverde een mooi beeld op. Tegelijkertijd is dit een typisch Elspeets beeld: een combinatie van bos, weilanden / veehouderij met 'honderden' herten. 

Een van de vele heideveldjes in en rond Elspeet. Wit van de rijp in een vroeg, wat waterig ochtendzonnetje.

Ondertussen is de fietstocht begonnen en fietsen we rustig een bepaalde route waar we wel het een en ander aan herten verwachten. Tussendoor af en toe stoppen om mooie beelden / momenten vast te leggen.

                                    

Wat dieper het gebied in, een locatie waarvan we weten dat daar regelmatig de geweidragers te vinden zijn. Dit keer merkten de herten ons eerder op, dan wij hen, maar dat werd later wel weer goed gemaakt.

Samen met @grofwild van www.grofwild.blogspot.com toch geprobeerd de geweidragers wat dichter te benaderen. Juist in deze tijd is het mooi om te volgen wanneer ze hun gewei afwerpen. We hadden 'geluk'.

Dit viertal 'heren', wat een vijftal bleek te zijn, leeft nu weer vreedzaam met elkaar in een klein roedel. De bronsttijd ligt weer even achter ons, dus de 'vrede' is onderling weer getekend.
Ik gaf al aan dat we 'geluk' hadden omdat we op deze foto mooi kunnen zien dat er 1 hert z'n gewei al heeft afgeworpen en 1 hert 1 van de 2 stangen al afgeworpen heeft. De andere 3 heren hebben hun complete gewei nog, maar dat zal niet lang meer duren. Het proces van afwerpen gaat als volgt:

Elk jaar werpen de mannelijke herten de stangen af. Door zogenaamde beenvreters wordt via het bloed het bot net onder de rozenkrans opgelost en werpen de herten hun gewei af. Het tijdstip van afwerpen wordt door de hoeveelheid van het mannelijke geslachtshormoon bepaald. Eerst de oudere herten (februari-maart) en pas later (maart-april) de jongste herten. Soms worden de stangen gelijktijdig afgeworpen, maar het kan ook wel eens een paar dagen duren voordat de tweede stang valt. Het breukvlak, de zegel, is eerst nog rood van het bloed. Vrijwel direct begint de groei van het bot en vormt het nieuwe gewei, dat vooralsnog door een zachte grijsbehaarde huid, de bast, omgeven is. Net onder de huis en op het bot lopen de bloedvaten, die het groeiende gewei voeden. Na 4-5 maanden is het gewei volgroeid en is de kern van bot verhard en verkalkt. De basthuid sterft af en gaat los zitten. Dit gaat met jeuk gepaard en de herten schuren met het gewei tegen kleine boompjes. Door dit vegen worden de takken en bomen beschadigd waardoor sappen uit de boombast vrijkomen. Deze boombastsappen geven tesamen met het nog aanwezige bloed in de basthuid, de kleur aan het gewei. In het gewei ziet men in de lengterichting 'baantjes' lopen, dit geeft aan waar de bloedvaten liepen.De geweipunten blijven blank, omdat die door intensief vegen de sappen geen vast krijgen op het gewei. (bron: www.hetedelhert.nl) 
We hopen dat we de komende maanden ook weer foto's kunnen bloggen van de opbouw van het gewei, hopelijk ook weer van deze vijf 'heren'. Dit was voor mij toch ook wel bijzonder omdat ik dit nog niet eerder zo heb gezien en kon vastleggen op de foto.

   

                              

We hebben onze vrienden een poos kunnen observeren en zij ons... Na een tijdje trokken ze toch verder en gingen de dekking in richting hun daginstand.

Bijzonder (moerassig) stukje Elspeet. Langs een pad vonden we op verschillende takken deze witte 'veertjes' wat waarschijnlijk iets van schimmels o.i.d. zijn. Heel licht en kwetsbaar. Enkele dagen later was het ook weer verdwenen.

We werden op een andere locatie nog verrast door onderstaand roedel van ongeveer 20 hinden. Zij schrokken van ons en wij schrokken van hen. Terwijl we op een bospad fietsten liepen ze op een meter of 30 afstand in de bosrand. Waarschijnlijk schrokken ze van ons en gingen met onze fietsrichting mee, op de loop.

Dat gaf ons later de kans, toen ze het bos uitgingen een weiland over om ze te fotograferen. Zoals een volger op twitter ook al aangaf, zijn dit niet de mooiste beelden omdat ze gefotografeerd worden in een onrustige 'stand'. Door onze aanwezigheid zullen ze vast iets onrustiger geworden zijn, maar de route die ze namen is wel hun vaste route, hun wissel op weg naar de daginstand waar ze deze ochtend blijkbaar wat later op weg naar toe waren gegaan.

Toen de dames ver genoeg waren voor hun gevoel, kwamen ze dampend (door de kou) tot rust en dat leverde dit mooie plaatje op. Daarna trokken ze rustig de dekking in.

Al met al weer een mooie ochtend met veel ontmoetingen met de herten! Voorlopig zal er even geen bostocht in zitten!

Afwerpen gewei herten

Morgen mooie foto's van herten die afgeworpen hebben of 1 stang afgeworpen hebben. Verder nog een mooi roedel in een wit veld met wolken damp uit hun neusgaten.....!

Rasteren met de VHE op landgoed Tongeren

Vandaag, voor het eerst, mee geweest met de rasterploeg van Vereniging Het Edelhert. Dat was kort gezegd: genieten!

's Morgens werden we verwacht bij een gebouw van het 'groennetwerk' net buiten Tongeren. Dit keer een grote opkomst: ongeveer 65 mensen, waarvan ruim de helft van de rasterploeg, voor de rest blazers en jagers. Deze dag waren we te gast bij landgoed Tongeren en bij de jachtcombinatie die de jacht op het landgoed heeft. Kijk voor meer informatie over het landgoed op: www.landgoedtongeren.nl

'De Overlopers' is een jachthoornblazersgroep, waarvan volgens mij de meeste ook jagers zijn, die regelmatig hun 'muzikale' kunsten ten gehore brengen. Zie daarvoor ook op hun website: www.de-overlopers.nl. Met veel enthousiasme kregen speelden ter verwelkoming 'Die Begrossung', waarna ze nog wat vertelden over hun jachthoornblazersgroep. Van overlopers waren ze toch wel redelijk oude keilers geworden (behalve het ene vrouwelijke lid...), aldus één van hen. 

Na 'die Begrossung' gingen de groepen uit elkaar. De jagers maakten zich klaar om op het landgoed een jaarlijkse vossenjacht te houden en de rasteraars verdeelden zich over 2 groepen om vanaf de Soerelseweg of vanaf 'de Korrenberg' en zwartwild kerend raster te gaan 'rasteren'. Op die manier werkten we naar elkaar toe. Voordat de jagers begonnen werd er uiteraard 'Aufbrugd zur jacht' geblazen.

De rasterploeg van de vereniging bestaat al vele jaren en heeft in die jaren al heel wat rasters verwijderd of van een 'zoom' voorzien. Dat uiteraard op uitnodiging van de eigenaars of beheerders. Onlangs is bijvoorbeeld het raster bij de Noorderheide (Vierhouten) door de rasterploeg verwijderd. Dit keer gingen we dus een raster 'zoomen'. We brengen een kraag van fijn gaas aan over het bovenste deel van het raster (zie foto hierboven). Dat gaas zetten we vast met een aluminiumdraadje. Samen met Theo hebben we elke keer het gaas vanaf de rol uitgerold over het raster. Een andere vrijwilliger had bij de palen de bovenste krammen al verwijderd zodat we met redelijke snelheid het gaas over het raster konden uitrollen. Andere vrijwilligers zorgden ervoor dat het gaas goed over het raster werd gevouwen, daarachter aan kwamen er enkelen die met aluminiumdraadjes het gaas vastzetten en tot slot was er een ploegje wat het raster weer aan de palen 'nagelde'.

Naast het werk wat er uitgevoerd wordt, is gezelligheid ook belangrijk op zulke dagen. De catering is altijd goed verzorgt, tussendoor even met dit deel van de rasterploeg een 'bakkie' doen. Er kwam nog een bijzondere hond langs, helaas het soort vergeten. Een hond met korte, zeer stevige poten, erg lange oren en redelijk lang.... 

 

Achter huis 'de Korrenberg' hielden we onze stevige middagmaaltijd. 

Na een heerlijke werkochtend werden we verwacht bij één van de huizen op landgoed Tongeren. 'De Korrenberg'. Dit huis staat er vanaf 1910 in de huidige vorm, eerder hebben er huizen gestaand op dezelfde locatie vanaf 1887.

Jachthoorn signaal 'zum essen' voordat we de goed gevulde 'dis' konden gebruiken. Goed gevulde erwtensoep, broodjes, frisdrank en/of een borreltje stonden voor ons klaar. Maar eerst: 'zum essen'!

Het gezelschap bestond uit een mooie mix, we zullen maar zeggen: 'boeren en buitenlui'! Ik heb nog even aan de jachthoornblazers uitleg gevraagd over hun instrument. Ze maken een soort 'tuffende' blaas beweging en kunnen daarmee met deze jachthoorn 7 tonen blazen.

Mooi dat de familie van het landgoed Tongeren zelf ook deze dag bijwoonden en meehielpen met de maaltijd!

Het uiteindelijke resultaat van deze dag heb ik niet meer gezien omdat ik na de lunch naar huis ging, maar 's morgens hadden we al ongeveer 1500 meter gerasterd en dat was veel! Totaal moeten we 4 kilometer doen op Tongeren, dus we kunnen nog een paar keer! Of de jagers uiteindelijk nog een tableau konden leggen is de vraag; tussen de middag was de stand nog 0. Reintje de vos was slim.... We hopen maar dat de 'Honderuf' niet nodig was vandaag, maar dat de 'Wagenruf' wel nodig was....

ps. de foto's zijn gemaakt met m'n mobiel....

Wintertocht II, verenigingactiviteiten

IJzig koud.. Zo kunnen we de winter van de laatste week wel typeren. Met dit weer wordt er met name gesproken over ijs en schaatsen. Ondanks de kou trok het bos... Tijdens m'n laatste tochtje met @grofwild.blogspot.com waren we nog heel blij met wat hinden in de dekking langs de weg en de oudere geweidragers die we in een weitje zagen lopen. Dat vonden we al heel wat.

Daarna ben ik nog eens wat verder het Leuvenumse bos ingetrokken en de omgeving van de oude vuilnisbelt in Ermelo / Elspeet verder verkend. Ik was namelijk erg benieuwd of daar eventueel ook nog herten heen zouden trekken en de oude vuilnisbelt als daginstand zouden gebruiken. Voorzover ik het nu kon beoordelen kunnen daar geen herten komen. Ben wel benieuwd of iemand dat kan bevestigen.

Woensdag 1 februari een snipperdag genomen, de stoute schoenen aangetrokken, dik ingepakt 's morgens de kou ingegaan. Viel in vergelijkin met nu nog wel mee... -9 graden op de thermometer, rond de -12 gevoelstemperatuur. Collega's verklaarden me 'voor gek', al dacht ik dat 's morgens toen in het donker m'n bed uitstapte eerst ook wel...

Vaak maak ik eerst een rondje met de auto in Elspeet en ga daarna ergens het bos in. Tijdens het rondje Elspeet was het al goed raak. Eerst een aantal overstekers op de oud Zwolseweg en later vlak bij Navobi nog een roedeltje met geweidrager. Begon dus al goed. Herten waren redelijk 'in de weer', ondanks of dankzij de kou?!

Het uiteindelijke reisdoel was deze ochtend het Kroondomein aan de Aardhuisweg in Uddel. Ik fiets of loop daar vaak de 'kale palenroute'. Een mooie route met een afwisselend landschap.

Op het hoogste punt van de Aardhuisweg dit toch wat ijzige plaatje. Het was een heel droge ochtend waardoor je moeilijk sfeer in de foto krijgt omdat je de dauw / waas wat mist.

Hierboven een foto van een bosvak wat jaren geleden (2006) is afgebrand. Dat afgebrande deel is jarenlang niet aangeroerd. Pas nu is het een en ander opgeruimd. Nieuwe opzichter? Bunt :-)? Zie ook:

http://www.uddel.info/bosbrand%206%20mei%202006.html en http://www.brandweer-beemte.nl/Mei%202006.htm 

Al vrij snel bij het eerst stuk hei kwam ik het eerste roedel tegen. Inclusief een redelijke geweidrager. Ik fietste rustig over het pad, hoorde wat geritsel, keek naar de grond omdat ik dacht dat het een muis was, maar zag in m'n ooghoeken wat bewegen.... Daar stond dus een roedel, beter gezegd: daar had een roedel gestaan. Dom.... gauw camera onder 3  lagen kleren vandaan en rustig met het roedel meefietsen. Door de openheid van dat deel kon ik ze goed volgen. Hinden voorop, geweidrager achteraan. Typisch een bronstroedel. M'n inschatting bleek juist: het roedel stak het pad over en 'dook' de dichte dekking in. Natuurlijk stond ik klaar... Niet dus.... Wilde teveel,  te dichtbij en de camera stond niet goed ingesteld.... Geen foto...

Terwijl ik verderop genoot van het kraken van oude beukenbomen en me probeerde te orienteren op de geluiden die ik in het bos hoorde (roepende uil, hakkende specht, e.d.) hoorde ik een verdacht geritsel... Rustig omdraaien en kijken wat er tevoorschijn komt.... Enkele zwijnen, zo te zien overlopers.

De route die ik rijd is erg afwisselend. Heide, naaldbomen, beukenbos / loofbos maar ook hoogteverschillen. Oude zandduinen  / stuwwallen liggen ook in dit deel van de Veluwe. Zulke wallen maken me altijd nieuwsgierig: ligt er mogelijk achter die wal een reusachtig roedel.....?

'Spelen met natuurlijke materialen en zonlicht...

Een klein roedel hinden stak het pad over en verdween rustig aan de overkant het bos in. Tochten met zulke temperaturen kun je alleen doen als je goed gekleed bent... Volledig ingepakt in warme (thermo) kleding en gewapend met verrekijkeren camera het Kroondomein in:

Op de terugweg nog even langs kasteel Staverden. Staverden kenmerkt zich o.a. door veel water / waterpartijen. Gecombineerd met vrieskou gaf dat nog wat mooie beelden:

Onderweg naar huis, via de Stakenbergweg leverde nog deze mooie plaatjes op. Zoals altijd speur ik links en rechts de bermen / velden af op zoek naar dieren. Belicht door een mooie zon kijken deze 3 reeën me aan. Een kleine sprong reeën op de hei.

Vanuit m'n auto, met raam open kon ik rustig deze dieren fotograferen. Ze waren zeker net zo nieuwsgierig als mij!

Belangrijke les: houdt je ogen altijd goed open! Zelfs al ben je na een mooie toch al weer op weg naar huis.